Tarot Marseille Dwaas – wie is hij?

De Dwaas – geen nummer

Volgens Camoin/Jodorowsky moet erop tarotkaart de Dwaas geen nummer staan, wel een naam. Oudere versies van de Tarot van Marseille onderbouwen deze gedachte. Op de Dwaas zien we zowel de naam Le Fou als Le Mat (afgeleid van het Italiaanse Il Matto) voor de Dwaas. Zowel het Franse Le Fou als het Italiaanse Il Matto betekenen De Gek, Zot of Dwaas. Mat en Matto worden ook gerelateerd aan schaakmat wat duidt op de dood van de koning in het schaakspel.

Tarot Marseille Ben-Dov tarotkaarten De Dwaas en De Dood

In tegenstelling tot De Dwaas moet op De Dood wel een nummer staan, maar geen naam. De kaart die we nu meestal De Dood noemen werd vaak de 13de kaart genoemd of de Kaart Zonder Naam. Omdat de Dwaas dus geen nummer heeft en wel een naam en Kaart 13 geen naam, maar wel een nummer, hebben deze twee kaarten dus iets met elkaar. En wat zien we op Kaart 13? De dood van de koning. Wat ik hierin zie, is dat als je de kaarten leest als een inwijdingsweg met als einddoel verlichting, dat de dood van het ego een noodzakelijke stap is daarnaartoe.

Hoewel dit gegeven over De Dwaas/Dood niet opgaat voor de Universal Marseille Tarot, gaat het wel op voor veel Tarots van Marseille en zie ik er wel iets in. Ik houd het in mijn achterhoofd, bij het lezen van de Marseille tarotkaarten.

Een ander aspect is de kijkrichting. De Dwaas uit de Tarot van Marseille, kijkt naar rechts. Hij past dus heel goed, links onderaan in het schema van 3×7. Wat overeenkomt met het beeld van de Dwaas die aan zijn ontwikkeling begint, de Arcana induikt en steeds een stapje opschuift. Een soort pion op een speelbord.

Camoin meent ook dat De Dwaas de enige bewegende personage in de Tarot is. Alle andere personages zijn statisch, staan stil. Ik vind dit niet overduidelijk, maar het is een mooi beeld.

Diogenes

De afbeeldingen van de Dwaas hebben mij altijd verwonderd.

De Dwaas uit de Visconti-Sforza Tarot
De Dwaas uit de Visconti-Sforza Tarot

Wanneer ik kijk naar de Visconti-Sforza dwaas in zijn onderbroek, dan doet die versie mij denken aan Diogenes. Diogenes van Sinope was een Griekse filosoof of Griekse Gek (het is maar aan wie je het vraagt) die de filosofie van het Cynisme aanhing. Deze filosofie moeten we niet verwarren met de hedendaagse betekenis van cynisme.

Filosofie van het Cynisme

Wat voor filosofie was dat dan? Eigenlijk de filosofie van de eenvoud. Om het ware geluk te vinden, moet je alles afzweren. Bezit, ego, aangeleerde gewoonten, de hele rataplan. Klinkt mij bekend in de oren en doet denken aan het boeddhisme. Maar hoewel het daaraan doet denken, lijkt het me niet verstandig die twee over één kam te scheren. Wel kun je zien dat tegenwoordig steeds vaker mensen roepen dat opruimen en minderen, bijdraagt aan een persoonlijk geluksgevoel. Ik ben daar een voorstander van, want ik heb dat altijd al gevonden.

Ik liep ooit eens met mijn zoon door het Archeon en daar zijn van die kleine huisjes die bestaan uit één kamer met een tafel, een bank en een bed en een paar planken aan de muur voor je kroes en bord en dat is het dan. Ik merkte op dat zo’n huisje eigenlijk alles biedt dat een mens nodig heeft. Mijn zoon met zijn armen in de lucht, zo’n gebaar van God help mij, riep uit: “Ik had het kunnen weten. Voor jou is het altijd hoe minder hoe beter!” Ik was verrast, omdat ik dat van mezelf nog niet wist en dat het blijkbaar wel zichtbaar was. In ieder geval voor mijn zoon, maar die is erg oplettend.

Diogenes stond erom bekend dat hij woonde in een regenton (of een grote kruik) en masturbeerde in het openbaar. Dat vind ik dan weer zoiets, waarvan ik denk, waar is dat nu weer voor nodig. Maar dat je dat niet kunt doen, is goed beschouwd, opgelegd gedrag. En daar moeten we vanaf, volgens de filosofie van het Cynisme. Wat mij betreft, liever niet zo extreem, maar het trekken van de Dwaas kan een aanwijzing zijn om te onderzoeken hoe je aangeleerd en opgelegd gedrag je parten speelt.

De Dwaas met gescheurde broek

Als we kijken naar de Dwaas in latere Tarots van Marseille, dan loopt hij meestal goed gekleed over een pad, maar een hond of kat heeft zijn broek kapot gemaakt, waardoor er een grote scheur in zit en de Dwaas nu in blote bil loopt. Dat heeft mij ook altijd verwonderd. Is de hond of kat zijn metgezel? Kan, maar hoeft niet. Het kan ook een valse hond of rot kat zijn die hem onderweg aanviel en zijn broek scheurde.

00 dwaas Universal Tarot Marseille
De Dwaas uit de Universal tarot van Marseille

Na nog meer wandelen, komt onze Dwaas, nu met gescheurde broek, in een dorpje en wat doen wij, de dorpelingen? We staren, wijzen en lachen; openlijk of stiekem achter onze hand. Want daar loopt een zot in zijn blote billen. En dat is niet eens waar, want het is maar één blote bil. OK, er zijn ook versies waar je zijn genitaliën ziet hangen. Kan natuurlijk niet. We oordelen direct en kijken niet naar hoe het zo gekomen is. Die man is op reis, heeft een hele afstand te voet afgelegd, allemaal angstige avonturen meegemaakt, vergeten een naaisetje in zijn knapzak te doen en we maken hem af, in plaats van aan te bieden zijn broek te naaien.

Het doet mij denken aan een verkracht meisje dat dan ook nog te horen krijgt dat ze dat zelf gewild heeft. Voor zo’n domme opmerking heb ik geen woorden. Dit is misschien een extreme gebeurtenis, maar zowel verkrachtingen als domme opmerking erover, komen nog steeds voor. En goed beschouwd is dat pas echt belachelijk!

De Dwaas als domme gans

tarot gans dwaas
© 2017 Jeffrey Purser

Tarotkaart De Dwaas, door het gebrek aan een nummer, heeft geen vaste plek in de Grote Arcana. Je kunt hem vooraan zetten, achteraan of ergens er tussenin. Vaak zien we in de Dwaas de vrager zelf, die de stadia van alle andere, grote arcana doorloopt. Aan het begin is hij de domme gans die nog van niets weet en opgewekt op pad gaat en onderweg kennis opdoet. Allerlei kennis. Dit hoeft niet per se zelfkennis of spirituele kennis te zijn. Het kan ook gewoon leren rekenen zijn, of een WordPress website opzetten. Wanneer je De Dwaas in een legging hebt, kun je de andere kaarten zien als leermeesters of leermomenten op zijn pad. Wat moet, mag of kan de Dwaas leren?

Wat de Dwaas ons laat zien

Wat de Dwaas ons wil laten zien, denk ik, is dat we vol met oordelen en overtuigingen zitten, niet verder kijken dan onze neus lang is, en dat houdt ons gevangen in de cirkel van het lijden. En dan ben ik toch weer bij het boeddhisme uitgekomen. Dit vind ik tevens een interessant aspect van de tarot. In de tarot of door de tarot, kunnen veel ideeën samen worden gebracht. Dat komt, denk ik, doordat we hier met plaatjes werken en niet met woorden. De Dwaas kan ons laten zien dat zaken die we als normaal beschouwen, niet normaal zijn.

Conclusie

Trek je De Dwaas, dan kun je kijken of jij die Dwaas bent. Dat kan op veel verschillende niveaus. Je kunt de Dwaas zijn in de zin van iemand die zijn levenspad bewandelt en op zoek is naar persoonlijke en spirituele ontwikkeling. Dat is in de ogen van veel mensen al heel dwaas. Of op zoek bent naar iets werelds, zoals erkenning of rijkdom. Dat wordt ook vaak als zot gezien. “Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.” En durf je toch je kop boven het maaiveld uit te steken, dan komt De Dood je wel een kopje kleiner maken. Voor veel mensen zitten dit soort spreekwoorden, lekker vast in hun innerlijk systeem van overtuigingen verankerd. Bij mij ook. Ik weet wel dat het onzin is, en toch zit het er. De Dwaas kan je daar bewust van maken.

Het is ook mogelijk dat je je dwaas gedraagt, zoals wanneer iemand verliefd is. Of dolgelukkig. Gek genoeg, zien we uitingen van dol geluk ook als dwaas.

Of dat je dwaas bent in je oordelen en daar eens naar kunt gaan kijken.

Maar trek vooral je eigen conclusies. Er is met Tarot geen goed of fout. Wel werkbaar en zinvol. Wat volgens mij belangrijk is, is dat je iets  hebt aan tarotkaarten leggen en lezen. Je kunt een legging perfect lezen volgens regels van een ander en daar niks aan hebben. Sta jezelf toe, vrij als de Dwaas te zijn en je eigen weg te volgen.

Dwaas uit de Marseille Cat Tarot

Wanneer we kijken naar De Dwaas uit de Marseille Cat Tarot, dan zien we zes muizen, met de suggestie van nog meer muizen buiten de afbeelding, die met een stevig doorlopende Dwaas, in rap tempo afstevenen op een afgrond. Je zou kunnen denken dat de muizen de kat proberen te waarschuwen, hoewel dat tegennatuurlijk zou zijn. Die afgrond zien we ook op de Rider Waite Dwaas.

Ik zie in de kat een Rattenvanger van Hamelen die van de rattenplaag probeert af te komen. En voor een kat die goed kan klimmen, is die afgrond waarschijnlijk geen probleem. Het ziet eruit als een domme actie, maar ik geef de kat de voordeel van de twijfel en ga ervanuit dat hij weet wat hij doet.

Ratten kunnen een plaag zijn en wat de kat doet, is iedereen een dienst bewijzen door ons ervan te verlossen. Wat is daar dwaas aan? Toch komt het vaak voor dat wanneer iemand iets probeert te doen waar veel mensen bij gebaat zullen zijn, dat zo’n actie of plan in eerste instantie, en soms ook in tweede en derde instantie,  gezien wordt als dwaas. Acties waar we vaak niets aan hebben, of erger, die schadelijk zijn voor mens en milieu worden probleemloos aanvaard of voortgezet. Daar zou je zomaar een beetje cynisch van kunnen worden.

Steekwoorden en vragen bij de Marseille Dwaas

De Dwaas is geen nummer en dus niet in een hokje te plaatsen. De Dwaas is een uniek individu en bewandelt het voor hem juiste pad. Is normaal eigenlijk wel normaal? Is dwaas werkelijk dwaas? Waar wil je heen wat neem je mee? Dienen je acties een hoger doel? Wie in je omgeving vertelt je of doet alsof je dwaas of dom bent?

Voel je je een domme gans en is de onderliggende gedachte ‘ik ben een domme gans’ de hele waarheid?

Voor omgekeerde betekenissen kun je je afvragen of je vraag dwaas is, je plan dwaas is, jij je als een dwaas gedraagt, wie er dwaas is in je omgeving of zich als een dwaas gedraagt.  Zit je vastgeroest op één plek? Durf je niet vooruit? Ben je bang dat je plannen verkeerd zullen uitpakken. Voel je je belemmert door meningen van anderen? Terugkomen op een beslissing. Afglijden.

Vertaling verkorte betekenissen van Dr. Yoav Ben-Dov

Rechtop: Vrijheid van conventies en normen. Iets of iemand die uniek en uitzonderlijk is. Opties open houden. Het opgeven van controle, spontaniteit. Onzekerheid, aandacht voor het hier en nu. Op reis gaan.

Omgekeerd: Het moeilijk vinden om te kiezen en je te verbinden aan iets stabiels. Rusteloosheid. Gebrek aan doel. Verdwalen. Dwaas gedrag Excentriciteit, gebrek aan acceptatie door de sociale omgeving. Het moeilijk vinden om vooruit te plannen.

Boodschap: Beweeg (Be on the move).

Aanbevolen voor jou

04 keizer Universal Tarot MarseilleIntroductie op de Tarot van Marseille

naar aanleiding van een boeiende lezing van kunsthistoricus Raf Knops.

Lees verder>>

 

06 geliefden Universal Tarot MarseilleTarotlezing met Tarot van Marseille

Een tarotconsult gegeven met Tarot van Marseille tarotkaarten, volgens de methode Camoin, slaat de spijker op de kop.

Lees verder>>